De boze burger was de afgelopen tijd niet uit het nieuws weg te denken. Is deze boze burger de ressentimentsmens die Menno ter Braak omschreef in zijn essay Het nationaal-socialisme als rancuneleer uit 1937? In dit essay, waar vernieuwde aandacht voor ontstaan is, gaat Ter Braak in op rancune, wrok en de ressentimentsmens, die het meerdere bezit van de ander niet kan verdragen. Ter Braak zag rancune ontstaan door het streven naar economische en sociale gelijkheid. Ook in de huidige samenleving zien we rancune en ressentiment. Hoe moeten burgers en politici hiermee omgaan? Kan de politiek ruimte maken voor gevoelens van onvrede, zonder rancune en wrok aan te wakkeren? Wat kunnen we leren van het essay van Ter Braak? We gaan er over in gesprek met o.a. Tinneke Beeckman, die speciaal voor deze avond een nieuw essay schrijft en Chris Rutenfrans, redacteur Opinie bij de Volkskrant. Krijn ter Braak geeft een inleiding.
In Het nationaal-socialisme als rancuneleer (1937) schrijft Menno ter Braak dat het nationaal-socialisme en het fascisme gevoed worden door ressentiment. Rancune vormt de basis van deze bewegingen. De ressentimentsmens ‘weet alleen, dat hij het meerdere bezit van den ander niet verdragen kan; zij hebben wat wij niet hebben, zij zijn wat wij niet zijn'. Ter Braak hechtte waarde aan democratische gelijkheid, maar schreef ook: ‘Het is de gelijkheid als ideaal, die, gegeven de biologische en sociologische onbestaanbaarheid van gelijke menschen, de rancune promoveert tot een macht van den eersten rang in de samenleving.’ Om het fascisme tegen te gaan moet de verheerlijking van het ressentiment daarom worden aangepakt, volgens Ter Braak.
Wat vertellen de ideeën van Ter Braak ons nu? Tinneke Beeckman onderzoekt in een essay de ideeën van Ter Braak voor de huidige tijd. Ze gaat door middel van concrete, alledaagse voorbeelden in op het verband tussen democratie, gelijkheid en ressentiment en op ressentiment als motor voor de democratie. Ze vertrekt van Nietzsches concept van ressentiment, dat ook Ter Braak grondig heeft beïnvloed. Bestaat er een gelijkheidsgedachte zonder ressentiment? En welke remedies tegen ressentiment biedt de democratie, die de ontsporing naar een ‘pure rancune’, zoals in de nationaal-socialisme, zou kunnen tegenhouden?
Tinneke Beeckman zal haar essay voordragen en gaat in gesprek met (oud-)politici. De Theatertroep zal tijdens de avond een aantal scènes uit het toneelstuk De pantserkrant: een tragicomedie van wapens, schrijfmachines en idealen gevolgd door een brief aan een vijandin van het toneel (1935), geschreven door Menno ter Braak spelen.
Lees verder:
https://www.debalie.nl/agenda/podium/...
Livestream 2018-01-24
Deze video staat ook op:
https://vimeo.com/debalie/terbraak
https://youtu.be/yCj1_BGClrA
http://www.debalie.tv
De Balie social media:
https://vimeo.com/debalie
https://youtube.com/debalievideo
https://twitter.com/DeBalie
https://facebook.com/debalie
https://instagram.com/de_balie
Site: https://www.debalie.nl
.
Publieke Intellectuelen: Menno ter Braak - Over rancune en ressentiment discourse definition | |
| 2 Likes | 2 Dislikes |
| 545 views views | 5.47K followers |
| News & Politics Do Nothin' Till You Hear From Me Etta James | Upload TimePublished on 24 Jan 2018 |
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét